Kiến Thức
CÂY CÀ PHÊ CHÈ VIỆT NAM VÀ BA VÙNG CANH TÁC TRỌNG ĐIỂM
Nhắc đến cà phê Việt Nam, phần lớn người uống nghĩ ngay đến ly cà phê phin đen đậm, mạnh — đúng là "chất" Robusta của mình. Nhưng ít ai để ý rằng đất nước hình chữ S còn có một dòng cà phê khác, hiếm hơn nhiều, mọc trên những vùng cao nhất định: cà phê chè, hay còn gọi bằng cái tên quốc tế quen thuộc — Arabica. Bài viết này CAFÉ IIN sẽ dẫn bạn đi một vòng "bản đồ Arabica Việt Nam" — không phải để học thuộc địa danh, mà để hiểu vì sao vùng đất trồng lại quyết định phần lớn vị ngon trong tách cà phê bạn uống mỗi sáng.
Vì sao Việt Nam nổi tiếng Robusta nhưng vẫn có "vùng Arabica" riêng
Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới, nhưng phần lớn sản lượng đó là Robusta — giống cây khỏe, chịu nóng ẩm tốt, hợp với vùng đất thấp bạt ngàn ở Tây Nguyên. Arabica thì ngược lại: cây "khó tính" hơn, chỉ chịu được khí hậu mát, độ cao lớn và lượng mưa vừa phải. Chính vì điều kiện kén chọn này mà Arabica ở Việt Nam không trải rộng khắp cả nước, mà chỉ tập trung ở một vài túi khí hậu đặc biệt — nơi có núi cao đủ để "hạ nhiệt" cho vùng nhiệt đới. Ba khu vực nổi bật nhất chính là Tây Bắc, dải đất miền Trung quanh Khe Sanh, và cao nguyên Tây Nguyên mà trung tâm là Đà Lạt – Lâm Đồng.
Vùng Tây Bắc — cà phê chè trên những triền núi cao
Ở cực Bắc của bản đồ Arabica Việt Nam là vùng núi Tây Bắc, trải dài qua Sơn La, Điện Biên, Lai Châu và một phần Lào Cai, Yên Bái. Đây là vùng núi cao, khí hậu se lạnh gần như quanh năm — điều kiện tự nhiên khá lý tưởng cho Arabica. Cà phê chè ở đây được biết đến với vị chua thanh rõ và hương thơm khá đặc trưng của vùng núi cao phía Bắc, nhưng quy mô sản xuất và độ phổ biến trên thị trường vẫn còn khiêm tốn so với hai vùng còn lại.
Miền Trung — Khe Sanh, cái tên ít người biết nhưng giàu câu chuyện
Xuôi về miền Trung, cái tên gắn liền với cà phê chè lâu đời nhất chính là Khe Sanh, Quảng Trị — một vùng đất từng đi vào lịch sử vì chiến tranh, nay lại được biết đến nhiều hơn nhờ cây cà phê Arabica đã bén rễ ở đây từ gần một thế kỷ trước. Khe Sanh không phải vùng trồng Arabica lớn nhất Việt Nam, nhưng lại là một trong những nơi có bề dày lịch sử canh tác thú vị nhất, với hạt cà phê mang nét chua nhẹ và hương thơm riêng của vùng núi miền Trung nắng gió. Nếu bạn tò mò về câu chuyện đầy đủ của vùng đất này, CAFÉ IIN đã kể chi tiết hơn trong bài Cà phê Arabica Khe Sanh — Quảng Trị.
Tây Nguyên — Đà Lạt, Lâm Đồng, nơi Arabica "hợp đất" nhất
Nếu phải chọn một vùng đại diện cho Arabica Việt Nam, phần lớn người trong ngành cà phê sẽ chọn Tây Nguyên — cụ thể là cao nguyên Đà Lạt, Lâm Đồng và một phần Đắk Lắk quanh Buôn Ma Thuột. Trong khi cả vùng Tây Nguyên rộng lớn chủ yếu là "vương quốc" của Robusta nhờ khí hậu nóng ẩm vùng thấp, thì riêng những cao nguyên đủ cao và đủ mát này lại tạo ra một "ốc đảo khí hậu" hiếm có — mát mẻ, se lạnh, rất hợp với Arabica. Đây cũng là lý do vì sao Arabica Đà Lạt – Lâm Đồng thường được xem là dòng cà phê chè có chất lượng ổn định và đồng đều nhất Việt Nam. CAFÉ IIN có hẳn một bài viết đi sâu vào vùng đất này — mời bạn đọc thêm ở Lợi thế của vùng cà phê chè Tây Nguyên.
Mỗi vùng một vị khác nhau — vì sao điều này quan trọng với người uống
Với người pha cà phê ở nhà, chi tiết "trồng ở đâu" nghe có vẻ xa vời, nhưng thực ra lại ảnh hưởng trực tiếp đến ly cà phê trên tay bạn. Cùng là Arabica, nhưng độ cao khác nhau, khí hậu khác nhau sẽ cho ra vị chua, độ ngọt hậu và độ "nhẹ nhàng" khác nhau. Đó là lý do khi chọn mua cà phê Arabica, biết được vùng trồng cũng quan trọng gần như biết được giống nho khi chọn một chai rượu vang — nó không quyết định "ngon hay dở" tuyệt đối, nhưng quyết định vị đó có hợp gu bạn hay không.
Đây cũng là lý do vì sao hai chữ "100% Arabica" trên bao bì thực ra chưa nói lên hết câu chuyện. Cùng một cái tên Arabica, nhưng nếu không biết cà phê đến từ vùng nào, được rang bao lâu trước khi đến tay bạn, thì rất khó đoán trước vị thực tế sẽ ra sao. Với người mới bắt đầu tìm hiểu cà phê chè Việt Nam, cách đơn giản nhất là chọn một thương hiệu minh bạch về vùng nguyên liệu và thời điểm rang — thay vì chỉ dựa vào dòng chữ in trên gói.
CAFÉ IIN nói gì
CAFÉ IIN chọn tập trung nguồn Arabica từ Đà Lạt và Buôn Ma Thuột — đúng vùng cao nguyên Tây Nguyên mà chúng tôi vừa nhắc ở trên, nơi khí hậu mát quanh năm giúp hạt cà phê phát triển chậm và tích lũy được vị chua thanh, hậu ngọt đặc trưng của Arabica chất lượng cao. Cà phê được rang mộc tươi mỗi ngày, không pha trộn phụ gia, và giao đến tay khách nội thành TP.HCM trong 48 giờ để giữ trọn hương vị nguyên bản.
Nếu bạn muốn bắt đầu trải nghiệm Arabica cao nguyên Việt Nam, dòng LUXURY DI SẢN – 500G là lựa chọn cô đọng nhất tinh thần "cà phê chè thuần Việt" mà CAFÉ IIN theo đuổi; còn nếu bạn quen pha phin mỗi sáng, PREMIUM PHA PHIN – 500G cũng là dòng Arabica cao nguyên rang mộc, dễ uống hàng ngày.
Kết
Ba vùng Tây Bắc, Khe Sanh và Tây Nguyên đều góp phần viết nên câu chuyện Arabica Việt Nam — mỗi nơi một chất giọng riêng, không nơi nào giống nơi nào. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn từng vùng, hãy ghé hai bài viết được dẫn ở trên; còn nếu bạn chỉ muốn bắt đầu bằng một tách cà phê Arabica thuần Việt ngay hôm nay, hãy ghé trang sản phẩm CAFÉ IIN để chọn dòng hợp gu bạn nhất.
Bài viết liên quan
Về Cà Phê
CANH TÁC CÀ PHÊ DƯỚI BÓNG RÂM (SHADE-GROWN COFFEE)
Cà phê trồng dưới bóng râm là gì và vì sao nó ảnh hưởng vị, giá cà phê bạn uống? CAFÉ IIN giải thích rõ ràng, không nhận vơ chứng nhận mình chưa có.
Về Cà Phê
LỢI THẾ CỦA VÙNG CÀ PHÊ CHÈ TÂY NGUYÊN
Vì sao Đà Lạt, Lâm Đồng và Buôn Ma Thuột là vùng Arabica ngon nhất Việt Nam? CAFÉ IIN giải thích lợi thế khí hậu Tây Nguyên và vị đặc trưng trong tách cà phê.
Về Cà Phê
VÙNG CÀ PHÊ CHÈ TÂY BẮC - SAO PAULO CỦA BRAZIL
Tây Bắc — Điện Biên, Sơn La — là vùng cà phê chè ít được nhắc đến của Việt Nam. CAFÉ IIN kể vì sao vùng này có tiềm năng, và vì sao IIN vẫn chọn Đà Lạt, Buôn Ma Thuột.
Thích bài này? Theo dõi Zalo CAFÉ IIN để nhận bài mới và ưu đãi sớm.
Theo dõi Zalo